پایگاه خبری تحلیلی واژه – قمر طالبی: برخلاف سالهای گذشته که دانش آموزان در پایان سال تحصیلی برای شرکت در آزمونها به مدارس مراجعه می کردند، امسال امتحانات نیز به صورت غیرحضوری و در بستر شبکه آموزشی شاد برگزار می شود. موضوعی که اگرچه به حفظ تداوم فرآیند آموزشی کمک کرده است، اما به گفته کارشناسان، چالشها و نگرانی های جدیدی را برای دانش آموزان و خانواده ها به همراه آورده است.
برخی والدین می گویند فرزندانشان علاوه بر استرس معمول امتحانات، نگران مسائل فنی مانند قطعی اینترنت، اختلال در سامانه های آموزشی یا بروز مشکلات هنگام ارسال پاسخ ها هستند. از سوی دیگر، برخی دانش آموزان نیز معتقدند ارزیابی مجازی با امتحانات حضوری تفاوت دارد و همین موضوع باعث افزایش نگرانی آنها شده است.
استرسی فراتر از امتحانات معمول
دکتر مریم موسوی، روانشناس کودک و نوجوان با اشاره به شرایط متفاوت امسال می گوید: «امتحانات پایان سال همیشه با درجاتی از اضطراب همراه است، اما امسال دانش آموزان علاوه بر نگرانی های معمول، چندین ماه آموزش غیرحضوری و پیامدهای ناشی از شرایط جنگی را نیز تجربه کرده اند. همین موضوع میتواند فشار روانی آنها را افزایش دهد.
او اضافه می کند: «دانش آموزان در ماه های گذشته از محیط مدرسه، ارتباط چهره به چهره با معلمان و تعامل روزانه با همسالان خود دور بوده اند. این مسئله در برخی موارد باعث شده احساس اطمینان آنها نسبت به میزان یادگیری و آمادگی برای امتحانات کاهش پیدا کند.»
تاثیر شرایط جنگی بر روحیه دانش آموزان
به گفته دکتر موسوی، جنگ و فضای روانی ناشی از آن نیز بر وضعیت روحی کودکان و نوجوانان تاثیرگذار بوده است.
او می گوید: «کودکان و نوجوانان حتی اگر مستقیما در معرض اخبار قرار نگیرند، فضای نگرانی موجود در جامعه و خانواده را احساس می کنند. این شرایط میتواند اضطراب پنهان یا آشکاری را در آنها ایجاد کند که در زمان امتحانات بیشتر نمایان می شود.»
این روانشناس کودک و نوجوان معتقد است مجموعه این عوامل سبب شده بسیاری از دانش آموزان امسال سال تحصیلی متفاوتی را تجربه کنند؛ سالی که نه تنها شیوه آموزش، بلکه نحوه ارزیابی آنها نیز دستخوش تغییر شده است.
مدرسه فقط کلاس درس نیست
دکتر موسوی با تاکید بر نقش اجتماعی و عاطفی مدرسه می گوید: «مدرسه صرفا محل آموزش دروس نیست. دانش آموزان در محیط مدرسه از طریق ارتباط با دوستان و معلمان حمایت عاطفی دریافت می کنند و مهارتهای اجتماعی خود را تقویت می کنند. دوری چندماهه از این فضا میتواند بر انگیزه و روحیه آنها تاثیر بگذارد.»
او درباره نشانه های استرس امتحان توضیح می دهد: «بی خوابی، کاهش تمرکز، دل درد، سردرد، نگرانی مداوم، تحریک پذیری و تغییر در اشتها از جمله نشانه هایی است که ممکن است در این روزها در دانش آموزان مشاهده شود. خانواده ها باید این علائم را جدی بگیرند و با فرزندان خود همدلانه برخورد کنند.»
خانواده ها از فشار مضاعف پرهیز کنند
دکتر موسوی نقش خانواده ها را در کاهش استرس دانش آموزان بسیار مهم میداند. او می گوید: «والدین باید از مقایسه فرزندان خود با دیگران یا تاکید بیش از حد بر نمرات اجتناب کنند. در شرایط فعلی، دانش آموزان بیش از هر چیز به حمایت عاطفی و احساس امنیت نیاز دارند.»
او اضافه می کند: «دانش آموزان باید بدانند که ارزشمندی آنها فقط به نمرات امتحانی وابسته نیست. زمانی که خانواده بدون قید و شرط از فرزند خود حمایت کند، میزان اضطراب کاهش می یابد و احتمال موفقیت تحصیلی نیز بیشتر می شود.»
خواب و تغذیه مناسب را فراموش نکنید
این روانشناس کودک و نوجوان همچنین بر اهمیت رعایت اصول سلامت جسم و روان در ایام امتحانات تاکید می کند و میگوید: «خواب کافی، تغذیه مناسب و استراحت منظم تاثیر مستقیمی بر تمرکز و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد. مطالعه طولانی مدت و بدون وقفه، به ویژه در ساعات منتهی به آزمون، معمولا نتیجه مطلوبی ندارد و حتی می تواند خستگی ذهنی و اضطراب را افزایش دهد.»
او توصیه می کند که دانش آموزان در کنار درس خواندن، زمان مشخصی را برای استراحت و انجام فعالیتهای آرامش بخش در نظر بگیرند.
سلامت روان به اندازه موفقیت تحصیلی اهمیت دارد
دکتر موسوی در ادامه تاکید می کند: «دانش آموزان امسال شرایط ویژه ای را پشت سر گذاشته اند. از اسفندماه تاکنون آموزش و اکنون امتحانات آنها به صورت غیرحضوری برگزار شده است. بنابراین نباید تنها بر نتیجه آزمون ها تمرکز کرد. سلامت روان، احساس امنیت و آرامش دانش آموزان نیز به همان اندازه اهمیت دارد.»
او می گوید: «همراهی خانواده ها، حمایت مدارس و دسترسی به خدمات مشاوره ای میتواند به دانش آموزان کمک کند این روزهای حساس را با استرس کمتری پشت سر بگذارند. هدف اصلی باید این باشد که کودکان و نوجوانان ضمن موفقیت تحصیلی، از نظر روانی نیز در وضعیت مطلوبی قرار داشته باشند.»
در حالی که امتحانات پایان سال همچنان به صورت غیرحضوری و در بستر شاد در حال برگزاری است، کارشناسان بر این باورند که توجه به نیازهای روانی دانش آموزان در کنار مسائل آموزشی، یکی از مهمترین الزامات این روزهای نظام تعلیم و تربیت کشور است.
انتهای پیام
به شبکههای اجتماعی واژه بپیوندید.