پایگاه خبری تحلیلی واژه – قمر طالبی: صبح اولین روز ماه برای بسیاری از کارمندان و کارگران با یک عادت مشترک آغاز می شود؛ بررسی پیامکهای بانکی. حقوق واریز شده، اما هنوز ساعاتی از دریافت آن نگذشته که بخش قابل توجهی از آن صرف پرداخت اقساط و بدهی ها می شود. در چنین شرایطی بسیاری از خانواده ها می گویند حقوق ماهانه عملا پیش از دریافت خرج شده است.
افزایش مداوم قیمت کالاها و خدمات در سالهای اخیر، خانواده ها را به سمت خریدهای قسطی سوق داده است. کالاهایی که زمانی با پس انداز چندماهه قابل خرید بودند، اکنون برای بسیاری از خانوارها تنها از طریق وام و اقساط قابل تهیه هستند. از لوازم خانگی گرفته تا تلفن همراه و حتی هزینه های آموزشی، همه به نوعی در قالب بدهی های ماهانه تعریف شده اند.
قسط به جای پس انداز
در گذشته بسیاری از خانواده ها تلاش می کردند با پس انداز تدریجی، هزینه خرید کالاهای بزرگ را تامین کنند. اما امروز این الگو تا حد زیادی تغییر کرده است. سرعت افزایش قیمتها به حدی است که بسیاری از خانوارها ترجیح می دهند کالا را زودتر بخرند و بهای آن را در ماه های بعد بپردازند.
یک کارمند بخش خصوصی در این باره می گوید: «اگر بخواهیم صبر کنیم تا پول جمع کنیم، قیمتها چند برابر می شود. مجبوریم قسطی بخریم، حتی اگر فشار مالی داشته باشد.»
به گفته او، بخش قابل توجهی از حقوق ماهانه اش صرف پرداخت اقساط وام و خریدهای قبلی می شود و برای هزینه های جاری زندگی ناچار است با دقت بیشتری برنامه ریزی کند.
افزایش سهم بدهی در بودجه خانوار
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش سهم بدهی در سبد هزینه های خانوار نشانه ای از کاهش قدرت خرید است. وقتی درآمدها با سرعت کمتری نسبت به قیمتها رشد می کنند، خانوارها برای حفظ سطح زندگی خود ناچار به استفاده از اعتبار و خریدهای اقساطی می شوند.
در چنین شرایطی، اقساط ماهانه به یکی از ثابت ترین بخش های هزینه های خانوار تبدیل می شود. برخی خانواده ها حتی چندین قسط همزمان دارند؛ از وام بانکی گرفته تا خریدهای اعتباری از فروشگاه ها و پلتفرم های آنلاین.
این موضوع باعث شده مفهوم «درآمد قابل مصرف» برای بسیاری از خانوارها کوچکتر شود؛ زیرا بخشی از درآمد عملا پیش از دریافت، به بدهی های قبلی اختصاص یافته است.
فروش قسطی؛ بازاری که هر روز بزرگتر می شود
افزایش تقاضا برای خریدهای قسطی باعث رونق بازار فروش اعتباری نیز شده است. بسیاری از فروشگاه ها و شرکتها اکنون طرح های متنوعی برای فروش اقساطی ارائه می دهند؛ از لوازم خانگی و خودرو گرفته تا کالاهای دیجیتال و حتی خدمات آموزشی.
در سالهای اخیر، پلتفرم های خرید اعتباری نیز به این بازار اضافه شده اند و امکان خرید با پرداخت های ماهانه را برای طیف وسیع تری از مشتریان فراهم کرده اند. این خدمات اگرچه دسترسی به کالاها را آسان تر می کنند، اما در عین حال می توانند میزان بدهی خانوارها را نیز افزایش دهند.
فشار روانی بدهی های ماهانه
در کنار پیامدهای اقتصادی، بدهی های مداوم میتواند اثرات روانی نیز داشته باشد. برخی خانواده ها می گویند نگرانی از سررسید اقساط ماهانه، بخش ثابتی از دغدغه های مالی آنها شده است.
یک مادر دارای دو فرزند که همسرش کارگر است، می گوید: «بیشتر نگرانی ما این است که مبادا یک ماه نتوانیم قسط ها را پرداخت کنیم. اگر این اتفاق بیفتد، جریمه و بدهی ها بیشتر می شود.»
به گفته او، در بسیاری از ماه ها خانواده ناچار است برخی هزینه های غیرضروری را حذف کند تا بتواند اقساط را به موقع پرداخت کند.
زندگی در چرخه بدهی
اقتصاددانان هشدار می دهند اگر روند کاهش قدرت خرید ادامه پیدا کند، ممکن است برخی خانوارها وارد چرخه دائمی بدهی شوند. در این چرخه، خانواده ها برای پرداخت بدهی های قبلی ناچار به گرفتن وام یا اعتبار جدید می شوند.
این وضعیت میتواند فشار اقتصادی بلندمدتی بر خانوارها ایجاد کند و امکان پس انداز یا سرمایه گذاری برای آینده را کاهش دهد.
با این حال، برای بسیاری از مردم خرید قسطی تنها راه دسترسی به برخی کالاها و خدمات ضروری است. در شرایطی که قیمت ها سریع تر از درآمدها افزایش پیدا می کنند، زندگی قسطی نه یک انتخاب، بلکه راهی برای ادامه زندگی روزمره شده است.
انتهای پیام
به شبکههای اجتماعی واژه بپیوندید.