پایگاه خبری تحلیلی واژه – قمر طالبی: یک متخصص بیماریهای عفونی و پژوهشگر حوزه سلامت عمومی با تشریح ابعاد علمی، باورهای نادرست و اصول تزریق واکسن گارداسیل می گوید: «واکسن HPV فقط برای زنان نیست و اگر در زمان مناسب تزریق شود، میتواند سدی جدی در برابر برخی سرطانها باشد.»
بحث درباره واکسن گارداسیل، سالهاست که در حاشیه نظام سلامت، مطب پزشکان و البته شبکه های اجتماعی جریان دارد؛ واکسنی که برای گروهی مترادف با پیشگیری آگاهانه است و برای عده ای دیگر، هنوز در هاله ای از تردید، شایعه و پرسش قرار دارد. از یک سو، نام این واکسن با پیشگیری از ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV گره خورده؛ ویروسی شایع که برخی از گونه های آن با سرطان دهانه رحم، مقعد، حلق و چند سرطان دیگر ارتباط مستقیم دارند. از سوی دیگر، انبوه اطلاعات ناقص و گاه نادرست باعث شده تصمیم گیری درباره تزریق آن برای بسیاری از خانواده ها و جوانان ساده نباشد.
در چنین فضایی، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: چه کسانی باید گارداسیل بزنند، چه زمانی برای تزریق آن مناسب تر است و اساساً این واکسن تا چه اندازه ضروری است؟ برای رسیدن به پاسخ این سوالات، سراغ دکتر علیرضا صدرا رفتیم. این متخصص بیماریهای عفونی و پژوهشگر سلامت عمومی، در ادامه تمام نکات علمی و بایدها و نبایدهای تزریق این واکسن را توضیح می دهد.
گارداسیل؛ واکسن پیشگیری است نه درمان
دکتر صدرا با بیان اینکه ویروس پاپیلومای انسانی یکی از شایع ترین عفونت های انتقالی از طریق ارتباطات پوستی و زناشویی است، ادامه می دهد: «این ویروس عامل اصلی ایجاد سرطان دهانه رحم در زنان و همچنین سرطانهای واژن، مقعد و حلق در هر دو جنس است. واکسن گارداسیل یک واکسن پیشگیرانه است و نقش درمانی برای افرادی که پیش از این به ویروس مبتلا شده اند، ندارد.»
او تصریح می کند: «بسیاری از ناقلان این ویروس فاقد هرگونه علامت بالینی هستند و همین امر، سرعت انتقال ویروس در جامعه را به شدت افزایش می دهد. از این رو، ارتقای آگاهی جامعه درباره واکسیناسیون، گامی حیاتی در کنترل این بیماری و صیانت از سلامت عمومی است.»
سنین ۹ تا ۱۲ سال؛ بازه طلایی ایمنی زایی واکسن
این متخصص بیماریهای عفونی درباره بهترین زمان تزریق واکسن گارداسیل توضیح می دهد: «بیشترین میزان اثربخشی واکسن زمانی است که پیش از اولین مواجهه با ویروس و قبل از آغاز فعالیتهای زناشویی تزریق شود. بر همین اساس، سنین ۹ تا ۱۲ سالگی برای دختران و پسران به عنوان بازه طلایی تزریق شناخته می شود؛ چرا که سیستم ایمنی بدن در این سنین، قوی ترین پاسخ ایمنی را به واکسن نشان می دهد. با این حال، تزریق واکسن تا سن ۲۶ سالگی همچنان به طور گسترده توصیه می شود و کارایی بالایی دارد.»
آیا تزریق واکسن پس از ۲۶ سالگی بی فایده است؟
این پژوهشگر حوزه سلامت عمومی همچنین درباره اثربخشی واکسن گارداسیل در سنین بالاتر می گوید: «تزریق واکسن گارداسیل برای افراد بین ۲۷ تا ۴۵ سال ممنوع نیست، اما اثربخشی آن به اندازه دوران نوجوانی و جوانی نخواهد بود. علت این موضوع آن است که افراد در این سنین احتمالا در معرض برخی از سویه های ویروس قرار گرفته اند. با این حال، برای افرادی که شریک جنسی جدید دارند یا به دلایل پزشکی با خطر ابتلای مجدد روبرو هستند، پزشک معالج میتواند پس از بررسی شرایط، تزریق واکسن را برای پیشگیری از ابتلا به سایر سویه ها تجویز کند.»
چرا مردان هم باید واکسن گارداسیل تزریق کنند؟
دکتر صدرا با انتقاد از باور اشتباهی که واکسن گارداسیل را واکسنی صرفا زنانه تلقی می کند، می گوید: «مردان نه تنها میتوانند ناقل ویروس به شریک جنسی خود باشند، بلکه خود نیز در معرض ابتلا به سرطانهای مرتبط با HPV نظیر سرطان مقعد و حلق قرار دارند. تزریق این واکسن به پسران و مردان جوان به اندازه زنان اهمیت دارد و نقشی اساسی در قطع زنجیره انتقال ویروس در جامعه و ایجاد ایمنی جمعی ایفا می کند.»
موارد منع مصرف و ضرورت تعویق واکسیناسیون
این متخصص عفونی در خصوص موارد منع مصرف واکسن گارداسیل نیز توضیح می دهد و می گوید: «افرادی که سابقه حساسیت های شدید و آلرژیک به دوزهای قبلی این واکسن یا مخمرها را دارند، نباید آن را دریافت کنند. همچنین تزریق واکسن در دوران بارداری توصیه نمی شود و در صورت آغاز دوره، دوزهای بعدی باید به پس از زایمان موکول شود. بیماران مبتلا به تب شدید یا افرادی که با ضعف شدید سیستم ایمنی به دلیل بیماری یا مصرف داروهای خاص مواجه هستند، حتما باید پیش از اقدام به تزریق با پزشک خود مشورت کنند.»
شایعات مربوط به عوارض واکسن مبنای علمی ندارد
او درباره نگرانی های عمومی درباره عوارض گارداسیل تاکید می کند: «گارداسیل یکی از ایمن ترین واکسن های تایید شده در جهان است. عوارض شایع آن کاملا خفیف و موقتی بوده و شامل درد، قرمزی و تورم در محل تزریق، سردرد خفیف یا تب ملایم است که در مدت کوتاهی برطرف می شود. شایعاتی نظیر بروز ناباروری، فلج یا تغییرات ژنتیکی ناشی از این واکسن کاملا بی اساس است و هیچ گونه تاییدیه علمی ندارد. بنابراین رسانه ها باید با اطلاع رسانی صحیح، مانع از انتشار این دست شایعات غیرعلمی شوند.»
این پژوهشگر سلامت عمومی درباره تعداد دوزهای مصرفی نیز خاطرنشان می کند: «تعداد دوزها بستگی به سن شروع واکسیناسیون دارد. برای نوجوانانی که واکسیناسیون را قبل از ۱۵ سالگی آغاز می کنند، تزریق دو دوز با فاصله مشخص کافی است. اما برای افراد بالای ۱۵ سال، تزریق سه دوز کامل در بازه های زمانی مشخص شده الزامی است. رها کردن دوره واکسیناسیون پس از تزریق یک دوز، ایمنی کافی و پایدار ایجاد نخواهد کرد.»
واکسن به تنهایی کافی نیست
شاید مهمترین نکته ای که دکتر صدرا بر آن تاکید می کند، این باشد که گارداسیل پایان ماجرا نیست. او می گوید: «واکسن هرچند ابزار مهمی برای پیشگیری است، اما جای غربالگری را نمی گیرد. به ویژه برای زنان، انجام آزمایش های دوره ای مانند پاپ اسمیر همچنان ضروری است و نباید تصور کرد که با دریافت واکسن، دیگر نیازی به پیگیری های منظم وجود ندارد.»
از نگاه او، مواجهه درست با HPV نیازمند مجموعه ای از اقدامات همزمان است: واکسیناسیون به موقع، آموزش درست، کاهش انگ اجتماعی پیرامون این موضوع و تداوم غربالگری. شاید به همین دلیل است که بحث گارداسیل فقط بحث یک واکسن نیست؛ بحث نسبت ما با پیشگیری، با علم و با تصمیم هایی است که باید پیش از دیرشدن گرفته شوند.
انتهای پیام
به شبکههای اجتماعی واژه بپیوندید
