پایگاه خبری تحلیلی واژه – قمر طالبی: افزایش قیمت کالاهای نو، کاهش قدرت خرید و تغییر نگاه نسل جوان به مصرف، از مهمترین عواملی است که به گفته فعالان این بازار، موجب رشد تقاضا شده است.
ضرورت اقتصادی: وقتی خرید نو، لوکس می شود
یک کارمند ۳۲ ساله که تجربه خرید چندین کالای دست دوم را دارد، می گوید: «واقعیت این است که با حقوق کارمندی نمی شود هر بار سراغ کالای نو رفت. وقتی قیمت یک گوشی ساده به چندین میلیون تومان رسیده، طبیعی است که آدم به گزینه دست دوم فکر کند.»
او ادامه می دهد: «اولین بار برای خرید گوشی موبایل به بازار دست دوم مراجعه کردم، اما حالا خرید لباس و حتی بعضی وسایل خانه را هم از همین مسیر انجام میدهم . قبلا شاید حس خوبی نسبت به خرید لباس دست دوم نداشتم، اما الان وقتی می بینم می توانم با یک سوم قیمت، یک برند باکیفیت بخرم، نظرم عوض شده است.»
به گفته او، مسئله فقط قیمت نیست. گاهی کیفیت کالای قدیمی از جنس های جدید بهتر است. بعضی لباسها یا وسایل قدیمی دوام بیشتری دارند.
زاویه دید فروشندگان: تقاضا در نقطه اوج
فعالان بازار نیز از افزایش تقاضا در یکی دو سال اخیر خبر می دهند. یکی از فروشندگان کالای دیجیتال کارکرده در مرکز شهر می گوید: «قبلا مشتری ها بیشتر دانشجوها یا کسانی بودند که بودجه خیلی محدودی داشتند، اما حالا طیف مشتری ها گسترده تر شده؛ کارمند، مغازه دار، حتی خانواده هایی که برای فرزندشان لپ تاپ می خرند.»
او معتقد است رشد قیمت ارز و افزایش بهای کالاهای وارداتی، تاثیر مستقیمی بر رونق این بازار داشته است. وقتی قیمت لپ تاپ نو دو برابر می شود، طبیعی است که مشتری سراغ گزینه کارکرده برود.
در حوزه پوشاک نیز یکی از فروشندگان لباس دست دوم می گوید: «نگاه مردم تغییر کرده است. قبلا بعضی ها خرید از ما را پنهان می کردند، اما حالا خیلی ها با افتخار می گویند لباس خاص و متفاوت پیدا کرده اند.»
به گفته او، شبکه های اجتماعی هم در این تغییر نقش داشته اند. الان صفحات زیادی هستند که لباسهای وینتیج یا برندهای خارجی دست دوم را معرفی می کنند و همین باعث شده خرید دست دوم وجهه بهتری پیدا کند.»
تغییر سبک زندگی: خروج از چرخه مصرف گرایی
اما ماجرا فقط پول نیست. در کنار ضرورت اقتصادی، جامعه شناسان معتقدند که ما شاهد یک تغییر در سبک زندگی هستیم. دکتر منیره محمدی، جامعه شناس در این باره می گوید: «در گذشته خرید کالای دست دوم ممکن بود با نوعی انگ اجتماعی همراه باشد، اما امروز این نگاه در حال کمرنگ شدن است. نسل جوان تر به موضوع مصرف آگاهانه تر نگاه می کند و گاهی حتی از خرید دست دوم به عنوان انتخابی هوشمندانه یاد می کند.»
به گفته محمدی، تغییر الگوی مصرف به دلایل مختلفی رخ داده است: از یک سو فشارهای اقتصادی مردم را به سمت مدیریت هزینه ها سوق داده و از سوی دیگر گسترش شبکه های اجتماعی و آشنایی با فرهنگ های دیگر باعث شده خرید دست دوم به عنوان یک انتخاب معمول پذیرفته شود.
او اضافه می کند: «برای برخی جوانان، خرید لباس دستدوم نه فقط راهی برای صرفه جویی، بلکه روشی برای داشتن استایل متفاوت و خاص است. در واقع دست دوم خری در بعضی گروه ها به بخشی از هویت سبک زندگی تبدیل شده است.»
بررسیها نشان میدهد که انگیزه خریداران متفاوت است. برای برخی، گرانی و کاهش قدرت خرید مهمترین دلیل است؛ برای برخی دیگر کیفیت برندهای قدیمی یا امکان خرید کالایی با امکانات بیشتر در ازای هزینه کمتر اهمیت دارد.
در حوزه دیجیتال، بسیاری از خانواده ها ترجیح می دهند برای فرزندان دانش آموز یا دانشجو، لپ تاپ یا تبلت کارکرده تهیه کنند. در حوزه پوشاک نیز دسترسی به برندهای خارجی با قیمت مناسب، انگیزه ای مهم به شمار می رود.
چالشهای بازار دست دوم
با وجود رونق این بازار، چالشهایی نیز وجود دارد. نبود ضمانت رسمی، احتمال معیوب بودن کالا یا مشکلات مربوط به اصالت برخی اجناس از جمله نگرانی های خریداران است. در حوزه دیجیتال، خریداران معمولا ترجیح می دهند کالا را حضوری تست کنند تا از سلامت آن مطمئن شوند.
فروشندگان نیز از نبود چارچوب مشخص و نظارت کافی گلایه دارند. به گفته آنان، ساماندهی این بازار میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
آنچه امروز در بازار مشاهده می شود، نشان میدهد خرید کالای دست دوم دیگر پدیده ای حاشیه ای نیست. از مراکز خرید گرفته تا پلتفرم های آنلاین، نشانه های افزایش تقاضا به چشم می خورد. بازار دست دوم حالا برای برخی راهی برای بقا در شرایط اقتصادی دشوار است و برای برخی دیگر انتخابی هوشمندانه و حتی بخشی از هویت سبک زندگی. به نظر می رسد تا زمانی که فاصله میان درآمد خانوار و قیمت کالاهای نو پابرجاست، این بازار همچنان پررونق باقی بماند.
انتهای پیام
به شبکههای اجتماعی واژه بپیوندید.