پایگاه خبری تحلیلی واژه – قمر طالبی: ترافیک شهری تبریز دیگر یک مشکل مقطعی یا صرفاً ساعتی نیست؛ مسئله ایست که به گفته کارشناسان، مستقیماً با کیفیت زندگی شهروندان، ایمنی معابر و حتی روند توسعه این کلانشهر گره خورده است. مسئولان حوزه ترافیک آذربایجان شرقی و شهر تبریز در تازه ترین اظهارات خود، از ابعاد پنهان و آشکار این معضل سخن گفته و بر لزوم تغییر رویکردهای سنتی تاکید کردند.
تبریز و چالشی که همه کلانشهرها با آن درگیرند
در جلسه ای که با هدف بررسی این موضوع و با حضور جمعی از اصحاب رسانه در محل پردیس رسانه و هنر برگزار شد، مدیرکل دفتر فنی، امور عمرانی، حمل و نقل و ترافیک استانداری آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه ترافیک امروز به معضلی فراگیر در تمامی کلانشهرهای جهان تبدیل شده است، اظهار کرد: تبریز نیز به دلیل رشد جمعیت و گسترش مظاهر مدرنیته از این قاعده مستثنی نیست و در حال حاضر با چالشی جدی مواجه است؛ چالشی که حل آن مستلزم نگاهی جامع، علمی و بلندمدت است.
ریشه های فرهنگی ترافیک شهری
بابک رضی منش با قدردانی از رسانه ها در پیگیری مسائل شهری افزود: بخش مهمی از ریشه های ترافیک به فرهنگ و آموزش باز می گردد. ما چیزی به نام کشور توسعه یافته نداریم، بلکه انسان توسعه یافته داریم و اگر رفتارهای ترافیکی اصلاح شود، بسیاری از مشکلات به صورت طبیعی کاهش خواهد یافت.
سه ضلع بروز ترافیک
وی با بیان اینکه ترافیک حاصل بر هم کنش عوامل متعددی است، تصریح کرد: خودرو، انسان و جاده سه عامل اصلی بروز ترافیک هستند و مدیریت صحیح این سه گانه می تواند مسیر توسعه شهری را هموار کند. البته حل این مسئله ساده نیست و با پیچیدگی های فراوانی همراه است.
تدوین طرح جامع حمل و نقل تبریز و حومه
مدیرکل دفتر فنی، امور عمرانی، حمل و نقل و ترافیک استانداری آذربایجان شرقی از تدوین طرح جامع حمل و نقل تبریز و حومه خبر داد و گفت: این طرح با رویکردی علمی و بلندمدت در حال تهیه است تا تصمیم سازی ها در حوزه ترافیک مبتنی بر مطالعات کارشناسی و دانشگاهی انجام شود. اگر فرایندهای تصمیم سازی به درستی طراحی شوند، تصمیم گیری ها نیز پخته تر و اثربخش تر خواهند بود.
سهم بالای خودروهای تک شرنشین در ترافیک تبریز
وی در ادامه با اشاره به نتایج مطالعات دانشگاه تربیت مدرس افزود: بر اساس این مطالعات، ۸۸ درصد خودروهای در حال تردد در تبریز دارای یک یا دو سرنشین هستند. ترافیک سنگین محدوده بازار تبریز به ویژه مسیر میدان دانشسرا تا میدان نماز، نتیجه مستقیم تلاقی انسان و خودرو در فضایی محدود است.
از مدیریت پلیسی تا شهر هوشمند
رضی منش با اشاره به نقش اعمال قانون در کنترل ترافیک و انتقادها نسبت به کاهش تعداد ماموران راهور در سطح شهر تاکید کرد: ترافیکی که صرفاً با مدیریت پلیسی کنترل شود، اساساً راه حل پایداری ندارد. دنیا به سمت شهرهای هوشمند و کنترل هوشمند مسیرها و ترافیک حرکت کرده و نقش نیروی انسانی، به ویژه ماموران راهور، در این حوزه رو به کاهش است.
آمار نگران کننده تصادفات درون شهری
وی با ابراز تاسف از آمار بالای تلفات حوادث رانندگی در آذربایجان شرقی ادامه داد: متاسفانه سهم حوادث درون شهری تبریز از حوادث برون شهری بیشتر است که این موضوع زنگ خطری جدی برای مدیریت شهری محسوب می شود.
نقش طراحی شهری و کاربری های سفرزا
وی ارتباط تنگاتنگ طراحی شهری با ترافیک را مورد تاکید قرار داد و گفت: وجود کاربری های سفرزا از عوامل تشدید ترافیک است. به عنوان مثال، اگر پروژه متوقف شده آیسان تبریز دوباره فعال شود، قطعاً موجب افزایش ترافیک و بروز مشکلات جدی در منطقه ای خواهد شد که هم اکنون نیز با بار ترافیکی سنگین مواجه است.
مبحث ۲۳؛ اهرمی برای کنترل پروژه های ترافیک زا
مدیرکل دفتر فنی، امور عمرانی، حمل و نقل و ترافیک استانداری آذربایجان شرقی به راهکارهای قانونی برای عارضه سنجی ترافیکی پروژه های بزرگ اشاره کرد و افزود: بر اساس مبحث ۲۳ مقررات ملی ساختمان، هر ساختمانی که بیش از ۱۰۰ تردد در ساعت ایجاد کند، ملزم به انجام عارضه سنجی ترافیکی است و این موضوع می تواند به عنوان اهرم فشاری برای مدیریت پروژه های ترافیک زا مورد استفاده قرار گیرد.
خلاهای قانونی و چالش کاربری ها
رضی منش اضافه کرد: امروز وظیفه اصلی ما جلوگیری از ایجاد کاربری های جدید سفرزا و ترافیک زا بدون توجه به پیامدهای ترافیکی آنهاست. با این حال برخی قوانین مانند امکان احداث مطب پزشکان در کاربری های مسکونی، اگر در سطح کلان اصلاح نشوند، عملا دست مدیران شهری را می بندند.
مدارس غیرانتفاعی؛ معضلی بدون متولی مشخص
وی پراکندگی نامتوازن مدارس غیرانتفاعی در تبریز را یکی از معضلات جدی دانست و گفت: متاسفانه خلا قانونی مهمی در این زمینه وجود دارد و این مدارس می توانند در هر نقطه ای احداث شوند، بدون آنکه نهادی امکان جلوگیری از جانمایی نامناسب آنها را داشته باشد.
ضرورت بازنگری در طراحی شهری تبریز
مدیرکل دفتر فنی، امور عمرانی، حمل و نقل و ترافیک استانداری آذربایجان شرقی در پایان تاکید کرد: تبریز نیازمند بازنگری جدی در طراحی شهری و تلفیق مهندسی ترافیک با شهرسازی است. کمیسیونهای ماده ۵ و ۱۰۰ باید آرای خود را منطبق با اصول علمی ترافیک صادر کنند تا در آینده با مشکلات جدی در این حوزه مواجه نشویم.
بهبود جایگاه ترافیکی تبریز در کشور
در ادامه این جلسه، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تبریز ضمن ارائه آماری قابل توجه اظهار کرد: تبریز سال گذشته از نظر شدت ترافیک رتبه دوم کشور را داشت، اما امسال با اجرای اقدامات اصلاحی، این وضعیت بهبود یافته و به رتبه سوم رسیده ایم. نکته مهم آن است که از نظر اقدامات اصلاحی، تبریز رتبه اول کشور را به خود اختصاص داده است.
۶۰ درصد بودجه عمرانی در خدمت ترافیک
محمدرضا روشنی با اشاره به بودجه قابل توجه حوزه ترافیک افزود: بودجه سالانه شهر تبریز حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان است که از این میزان، ۷۰ درصد به بخش عمرانی اختصاص دارد و از این میزان نیز ۶۰ درصد در حوزه ترافیک هزینه می شود.
افزایش استفاده از خودروهای شخصی
روشنی ادامه داد: هر چند تعداد خودرو در تبریز نسبت به بسیاری از شهرهای کشور کمتر است، اما میزان استفاده از خودروهای شخصی بسیار بالاست؛ به طوریکه اکنون حدود یک میلیون دستگاه خودرو در سطح شهر تردد می کند و این رقم طی چند سال اخیر دو و نیم برابر شده است.
ایمنی یا روانی؛ دو چالش اصلی ترافیک تبریز
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تبریز با بیان اینکه ترافیک تنها به کندی حرکت خودروها خلاصه نمی شود، اضافه کرد: ما با دو چالش جدی در این حوزه رو به رو هستیم؛ ایمنی ترافیک و روانی ترافیک.
وی افزود: سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در کشور و ۱۳۶ نفر در شهر تبریز بر اثر تصادفات جان خود را از دست می دهند و از این نظر تبریز جزء شهرهای بحرانی محسوب می شود.
وی تصریح کرد: متاسفانه مطالبه عمومی بیشتر معطوف به روانی ترافیک است و موضوع ایمنی و تلفات کمتر مورد توجه قرار می گیرد.
نقش رسانه ها در اصلاح نگاه عمومی
روشنی با دعوت از اصحاب رسانه برای ورود جدی تر به این موضوع گفت: رسانه ها می توانند با فرهنگ سازی و ایجاد مطالبه درست، نقش مهمی در کاهش مشکلات ترافیکی ایفا کنند.
دو رویکرد جهانی در مدیریت ترافیک
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تبریز همچنین به رویکردهای جهانی در مدیریت ترافیک اشاره کرد و افزود: در دنیا دو رویکرد اصلی وجود دارد؛ خودرو محور و انسان محور.
پل و زیرگذر؛ راه حل پرهزینه با نتیجه معکوس
وی ادامه داد: رویکرد خودرو محور مبتنی بر ساخت پل، روگذر و زیرگذر است که هزینه بر بوده و در بسیاری موارد نتیجه معکوس دارد، اما رویکرد انسان محور کم هزینه تر و اثربخش تر است و امروز در کشورهای اروپایی دنبال می شود.
روشنی در ادامه گفت: در راستای تقویت ناوگان حمل و نقل عمومی، قرارداد تامین ۴۷۸ دستگاه اتوبوس منعقد شده و برای نخستین بار ۲۵ دستگاه اتوبوس برقی به ناوگان حمل و نقل عمومی تبریز افزوده شده است. همچنین با بهره گیری از تسهیلات حمایتی شهرداری تبریز، ۲ هزار و ۲۰ دستگاه تاکسی فرسوده نوسازی شده و ۵۰۰ دستگاه ون نیز به ناوگان حمل و نقل عمومی اضافه خواهد شد.
وی هدف از نصب دوربینهای سطح شهر را مدیریت و هدایت ترافیک و نه ثبت جریمه عنوان کرد و افزود: در کنار ارتقای ۱۷۶ دستگاه دوربین موجود در تبریز با استفاده از فناوری هوش مصنوعی، قرارداد نصب هزار و ۲۰۰ دستگاه دوربین جدید با اعتباری بالغ بر ۶۰۰ میلیارد تومان منعقد شده است که تاکنون ۷۵۰ دستگاه آن نصب شده و در آینده ای نزدیک، تعداد دوربین های شهری به ۲ هزار دستگاه خواهد رسید.
ترافیک؛ معضلی چندوجهی
در همین رابطه رئیس پلیس راهور شهرستان تبریز با تاکید بر چندبعدی بودن مسئله ترافیک گفت: ترافیک تنها با یک اقدام حل نمی شود؛ آموزش همگانی، اجرای دقیق قوانین راهنمایی و رانندگی و مهندسی اصولی ترافیک، سه رکن اساسی در کنترل این معضل هستند.
محدودیت جغرافیایی تبریز
سرهنگ جهانگیر جهانگیری با اشاره به محدودیتهای جغرافیایی تبریز خاطرنشان کرد: تبریز به لحاظ جغرافیایی امکان گسترش گسترده ندارد، بنابراین نمی توان تنها با ساخت پل و زیرگذر انتظار کاهش محسوس ترافیک را داشت.
جابه جایی انسانها، نه خودروها
رئیس پلیس راهور تبریز تاکید کرد: اگر نگاه ما انسان محور باشد و جابه جایی انسانها در اولویت قرار گیرد، قطعاً اقدامات انجام شده نتیجه بخش خواهد بود.
در مجموع، آنچه امروز از سخنان مسئولان و متولیان امر بر می آید، این است که ترافیک تبریز صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه بازتابی از سبک زندگی شهری، فرهنگ رانندگی و نوع مطالبات اجتماعی است؛ مسیری که عبور از آن نیازمند تصمیم های جسورانه، مشارکت مردم و همراهی رسانه هاست تا خیابانهای تبریز دوباره به مسیر آرام زندگی شهری بازگردند.
انتهای پیام
به اینستاگرام، تلگرام، ایتا و روبیکای واژه بپیوندید.